نقطه عطفی در صنعت جهانی فولاد؛ توازن تازه یا بحران پنهان؟

نقطه عطفی در صنعت جهانی فولاد؛ توازن تازه یا بحران پنهان؟

به گزارش تجارت گستر امجد – در حالی‌که دولت چین در تلاش است تا با کنترل ظرفیت‌های مازاد، نظم تازه‌ای به صنعت فولاد خود ببخشد، تولید سالانه این کشور همچنان از مرز یک میلیارد تن عبور می‌کند؛ عددی که فراتر از نیاز داخلی و حتی تقاضای جهانی است. طبق آخرین گزارش انجمن آهن و فولاد چین (CISA)، دولت این کشور به‌صورت فعال در حال اجرای سیاست‌هایی برای کاهش تولید فولاد خام است. هدف این سیاست‌ها، ایجاد توازن میان عرضه و تقاضا و مقابله با مازاد ساختاری است که سال‌هاست سودآوری این صنعت را تحت فشار قرار داده.

در همین راستا، وانگ بین، مدیر بخش برنامه‌ریزی و توسعه CISA، تأکید کرده که صنعت فولاد چین باید از رشد کمی به سمت ارتقای کیفی حرکت کند. وی اصلاح نظام مدیریت ظرفیت‌ها را ضروری دانسته و بر لزوم در نظر گرفتن شاخص‌هایی چون الزامات زیست‌محیطی، مصرف انرژی و میزان انتشار کربن در فرآیند کاهش تولید تأکید کرده است. به گفته او، دولت چین به‌دنبال استقرار مدلی ترکیبی از نظارت دولتی، خودتنظیمی صنعتی و مکانیسم‌های بازار است که بتواند زمینه‌ساز حذف واحدهای ناکارآمد و تسهیل ادغام‌های ساختاری در این صنعت باشد.

واکنش بازار جهانی به تحولات چین

اجرای این سیاست‌ها، همزمان با افت قیمت جهانی سنگ‌آهن صورت گرفته است. در بازار سنگاپور، بهای آتی این محصول حدود ۱.۴ درصد کاهش یافته و به ۹۶.۹۰ دلار در هر تن رسیده است. این افت قیمت عمدتاً به دلیل پیش‌بینی کاهش تقاضا از سوی چین، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده سنگ‌آهن جهان، رخ داده است. این در حالی است که پروژه‌هایی مانند معدن سیماندو در گینه نیز به‌زودی وارد مدار عرضه خواهند شد و انتظار می‌رود نیمه دوم سال با افزایش محسوس عرضه همراه باشد.

علیرغم سیاست‌های حمایتی مانند کاهش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی چین، بازار واکنش چندانی نشان نداده است. تحلیلگران بر این باورند که نگرانی‌های ناشی از مازاد تولید و تعرفه‌های صادراتی، تأثیر بیشتری نسبت به مشوق‌های اقتصادی در جهت‌گیری بازار داشته‌اند.

تأثیر مازاد تولید بر بازار داخلی چین

کاهش صادرات فولاد چین، یکی دیگر از پیامدهای این سیاست‌هاست. در سه‌ماهه دوم سال جاری، به‌دلیل اعمال تعرفه‌های سنگین از سوی کشورهایی مانند کره‌ جنوبی، ویتنام و برخی کشورهای آفریقایی و آمریکای جنوبی، صادرات فولاد چین افتی قابل توجه را تجربه کرده است. پیش‌بینی‌ها حکایت از کاهش ۲۰ درصدی صادرات نسبت به فصل قبل دارد.

این حجم مازاد به بازار داخلی بازمی‌گردد و احتمالاً به افت بیشتر قیمت‌ها، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان، و فشار مضاعف بر تأمین‌کنندگان مواد اولیه مانند سنگ‌آهن و زغال‌سنگ منجر خواهد شد. در چنین فضایی، ریسک سرمایه‌گذاری‌های جدید در صنعت فولاد نیز افزایش می‌یابد.

نبرد تعرفه‌ای در عرصه جهانی فولاد

در سطح بین‌المللی، رقابت‌های تجاری میان ایالات متحده و اتحادیه اروپا نیز بر آشفته‌تر شدن بازار فولاد دامن زده‌اند. کمیسیون اروپا مشاوره عمومی درباره فهرست جدیدی از کالاهای وارداتی آمریکا به ارزش ۹۵ میلیارد یورو آغاز کرده که احتمالاً شامل اقدامات تلافی‌جویانه خواهد شد. این فهرست طیف گسترده‌ای از محصولات صنعتی و کشاورزی، از جمله ضایعات فلزی و فولادی را شامل می‌شود.

در همین حال، اتحادیه اروپا شکایتی را در سازمان تجارت جهانی علیه سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا ثبت کرده و نگران است که این اقدامات منجر به تغییر مسیر صادرات و فشار مضاعف بر بازار داخلی اروپا شود. این موضوع، اروپا را به‌سمت تنوع‌بخشی منابع تأمین و یافتن بازارهای جایگزین سوق داده است.

حرکت بازارهای منطقه‌ای به‌سوی استقلال

در خاورمیانه، کشورهایی از جمله اعضای شورای همکاری خلیج فارس با سرمایه‌گذاری در صنایع فولادی، در مسیر تبدیل شدن از واردکننده به صادرکننده قرار گرفته‌اند. این تحولات نه تنها بازار منطقه‌ای را متحول می‌کند، بلکه فرصتی برای کاهش وابستگی به فولاد چین ایجاد می‌کند.

در نقطه مقابل، جنوب شرق آسیا شاهد افزایش واردات فولاد چین است. انجمن فولاد SEAISI هشدار داده که کشورهایی چون مالزی، هنوز سیاست مشخصی برای مهار این روند اتخاذ نکرده‌اند. ادامه این وضعیت می‌تواند موج جدیدی از تعرفه‌گذاری و اقدامات محافظتی در بازار آسیا را در پی داشته باشد.

آینده مبهم صنعت فولاد جهانی

مجموعه این رویدادها، چشم‌انداز صنعت جهانی فولاد در سال ۲۰۲۵ را با ابهام و چالش‌های جدی روبرو کرده است. تلاش‌های چین برای اصلاح ساختار تولید، در کنار رقابت‌های تجاری و تغییر موازنه‌های منطقه‌ای، بازار فولاد را در آستانه بازتعریفی تازه قرار داده است. در این شرایط، شرکت‌هایی نظیر تجارت گستر امجد که به تحلیل‌گری بازار و پایش روندهای جهانی توجه دارند، می‌توانند نقش کلیدی در جهت‌دهی هوشمندانه به زنجیره تأمین ایفا کنند.